کمردرد یکی از شایع ترین مشکلات اسکلتی عضلانی در جهان است و می تواند فعالیت های ساده روزمره مانند نشستن، راه رفتن، لباس پوشیدن یا خم شدن را دشوار کند. اگرچه روش های مختلفی برای کنترل کمردرد وجود دارد، پژوهشگران همچنان در حال بررسی راهکارهایی هستند که بتوانند بدون استفاده از دارو، درد و محدودیت حرکتی را کاهش دهند.
در یک مطالعه جدید که در سال 2026 در مجله JAMA Network Open منتشر شد، پژوهشگران بررسی کردند که آیا اضافه کردن یک کمربند نرم و غیر سخت به مراقبت های معمول می تواند وضعیت افراد مبتلا به کمردرد غیر اختصاصی را بهتر کند یا خیر. نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده کوتاه مدت از این وسیله، در کنار مراقبت های معمول، می تواند با کاهش بیشتر درد و محدودیت عملکردی همراه باشد.
کمردرد غیر اختصاصی چیست؟
کمردرد همیشه به دلیل یک آسیب مشخص یا بیماری قابل تشخیص ایجاد نمی شود. در بسیاری از افراد، پس از بررسی های پزشکی علت مشخصی مانند شکستگی، عفونت یا بیماری خاص برای درد پیدا نمی شود. به این نوع درد، کمردرد غیر اختصاصی گفته می شود و عوامل مختلف جسمی، حرکتی و حتی روانی و اجتماعی می توانند در تجربه و تداوم آن نقش داشته باشند.
سازمان جهانی بهداشت نیز کمردرد را یکی از مهم ترین عوامل ناتوانی در سراسر جهان می داند. بر اساس گزارش این سازمان، در سال 2020 حدود 619 میلیون نفر در جهان با کمردرد زندگی می کردند و انتظار می رود این تعداد تا سال 2050 افزایش پیدا کند.
کمردرد غیر اختصاصی معمولا با علائمی مانند موارد زیر همراه است:
- درد در قسمت پایین کمر
- افزایش درد هنگام بعضی فعالیت ها یا حرکات
- محدود شدن فعالیت های روزمره
- سفتی یا احساس ناراحتی در ناحیه کمر
- ترس از حرکت به دلیل انتظار افزایش درد
پژوهش جدید درباره کمربند طبی چه چیزی را بررسی کرد؟
این پژوهش یک مطالعه بالینی تصادفی و چند مرکزی بود که در 17 مرکز درمانی در فرانسه انجام شد. در مجموع 168 فرد بزرگسال مبتلا به کمردرد غیر اختصاصی که درد آنها بین یک تا شش ماه ادامه داشت، در این مطالعه شرکت کردند.
هدف پژوهشگران این بود که مشخص کنند آیا اضافه کردن یک کمربند نرم و قابل تنظیم به مراقبت های معمول می تواند محدودیت های ناشی از کمردرد و شدت درد را کاهش دهد یا خیر. شرکت کنندگان به صورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند.
در این مطالعه:
- 86 نفر در گروه دریافت کننده کمربند قرار گرفتند.
- 82 نفر فقط مراقبت های معمول را دریافت کردند.
- گروه کمربند علاوه بر درمان معمول، از یک کمربند نرم و غیر سخت استفاده کردند.
- استفاده از کمربند برای 4 تا 8 ساعت در طول روز و هنگام فعالیت های روزمره توصیه شد.
- شرکت کنندگان نباید هنگام خواب از کمربند استفاده می کردند.
- هر دو گروه همچنان تشویق شدند فعالیت بدنی خود را حفظ کنند و مراقبت های معمول خود را ادامه دهند.
استفاده از کمربند طبی چه تاثیری بر کمردرد داشت؟
مهم ترین یافته پژوهش این بود که هر دو گروه در طول 12 هفته بهتر شدند، اما میزان بهبود در گروهی که از کمربند استفاده می کرد بیشتر بود. پژوهشگران برای بررسی محدودیت عملکردی از شاخص ناتوانی اوسوری استفاده کردند؛ معیاری که نشان می دهد کمردرد تا چه اندازه فعالیت های روزمره فرد را مختل می کند.
پس از 12 هفته، میانگین نمره این شاخص در گروه کمربند حدود 10 امتیاز کاهش پیدا کرد، در حالی که کاهش آن در گروه مراقبت معمول حدود 5.3 امتیاز بود. همچنین حدود 60.5 درصد از افراد گروه کمربند حداقل 30 درصد بهبود در این شاخص داشتند، در حالی که این میزان در گروه کنترل حدود 40.5 درصد بود.
به طور کلی، نتایج نشان داد:
- محدودیت در فعالیت های روزمره بیشتر کاهش پیدا کرد.
- درد هنگام فعالیت بیشتر کاهش یافت.
- درد در حالت استراحت نیز کاهش بیشتری داشت.
- تعداد افرادی که در طول مطالعه از داروی مسکن استفاده کردند کمتر بود.
در گروه کمربند، 50.6 درصد از افراد در طول مطالعه از داروی مربوط به کمردرد استفاده کردند، در حالی که این میزان در گروه مراقبت معمول 67.6 درصد بود. البته این نتیجه فقط نشان دهنده کاهش تعداد افرادی است که دارو مصرف کردند و مشخص نمی کند هر فرد چه مقدار دارو یا با چه فاصله ای مصرف کرده است.
چرا ممکن است کمربند طبی به کاهش درد کمک کند؟
کمربند طبی قرار نیست ستون فقرات را «در جای خود قفل» کند یا علت اصلی کمردرد را از بین ببرد. یکی از توضیح های احتمالی برای اثر آن، ایجاد احساس حمایت و ثبات بیشتر هنگام حرکت است.
وقتی فرد از حرکت کردن به دلیل ترس از درد اجتناب می کند، ممکن است فعالیت روزانه او کمتر شود. حمایت فیزیکی ملایم در بعضی افراد می تواند احساس اطمینان بیشتری هنگام حرکت ایجاد کند و کمک کند فعالیت های روزمره را با نگرانی کمتری انجام دهند. پژوهشگران مطالعه نیز احتمال می دهند کاهش ترس از حرکت و افزایش اعتماد به حرکت بتواند بخشی از اثر مشاهده شده را توضیح دهد.
با این حال، این توضیح هنوز به معنی اثبات یک مکانیسم قطعی نیست و برای مشخص کردن علت دقیق این اثر به پژوهش های بیشتری نیاز است.
آیا کمربند طبی برای همه افراد مبتلا به کمردرد مناسب است؟
نتایج این پژوهش امیدوارکننده است، اما نباید آن را به این معنا دانست که هر فرد مبتلا به کمردرد باید از کمربند طبی استفاده کند. این مطالعه روی گروه مشخصی از بزرگسالان مبتلا به کمردرد غیر اختصاصی با طول مدت یک تا شش ماه انجام شد و استفاده از کمربند نیز در شرایط مشخصی صورت گرفت.
از طرف دیگر، سازمان جهانی بهداشت در دستورالعمل مربوط به کمردرد مزمن اولیه توصیه می کند کمربندها و حمایت کننده های کمری به صورت روتین برای همه افراد استفاده نشوند؛ زیرا شواهد کلی درباره آنها بسیار محدود است و استفاده طولانی مدت ممکن است با وابستگی به وسیله، ترس از حرکت یا کاهش آمادگی جسمانی همراه باشد.
بنابراین، یافته های مطالعه جدید بیشتر نشان می دهند که کمربند نرم می تواند برای بعضی افراد و در کوتاه مدت، یک ابزار کمکی در کنار درمان های فعال باشد، نه اینکه جایگزین ورزش و توانبخشی شود.
هنگام استفاده از کمربند طبی به چه نکاتی توجه کنیم؟
کمربند طبی اگر قرار باشد مورد استفاده قرار گیرد، بهتر است به عنوان بخشی از یک برنامه مدیریت کمردرد در نظر گرفته شود. استفاده مداوم و بدون ارزیابی علت درد می تواند باعث شود فرد به جای افزایش توانایی حرکتی، بیش از حد به وسیله وابسته شود.
نکات مهم عبارتند از:
- استفاده از کمربند باید متناسب با شرایط فرد باشد.
- نباید آن را بیش از حد سفت بست.
- استفاده هنگام خواب توصیه نشده است.
- بهتر است کمربند جایگزین فعالیت بدنی و تمرین درمانی نشود.
- در صورت ایجاد درد، ناراحتی یا تحریک پوستی، استفاده از آن باید بررسی شود.
- در صورت وجود علائم غیر معمول یا شدید، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
در مطالعه جدید نیز شش نفر از افراد گروه کمربند عوارض خفیفی مانند ناراحتی، مشکلات عضلانی یا تحریک پوستی گزارش کردند و هیچ عارضه جدی مرتبط با خود وسیله مشاهده نشد.
جمع بندی
پژوهش جدید منتشر شده در JAMA Network Open نشان می دهد استفاده از یک کمربند نرم و غیر سخت، در کنار مراقبت های معمول، می تواند طی 12 هفته به کاهش درد و محدودیت عملکردی در برخی بزرگسالان مبتلا به کمردرد غیر اختصاصی کمک کند. در این مطالعه، افراد استفاده کننده از کمربند نسبت به گروه مراقبت معمول بهبود بیشتری در عملکرد روزانه و شدت درد داشتند.
با وجود این، کمربند طبی را نباید درمان اصلی یا راهکاری مناسب برای همه افراد در نظر گرفت. شواهد کلی هنوز محدود است و دستورالعمل های معتبر، استفاده روتین از کمربند را برای کمردرد مزمن توصیه نمی کنند. در نتیجه، می توان گفت کمربند نرم ممکن است برای بعضی افراد، به ویژه به عنوان یک ابزار کمکی و کوتاه مدت، مفید باشد؛ اما حفظ فعالیت بدنی، تمرین مناسب و درمان متناسب با علت و شرایط فرد همچنان اهمیت بیشتری دارد.
