ضربان قلب نامنظم یا فیبریلاسیون دهلیزی یکی از شایعترین اختلالات قلبی در بزرگسالان است و میتواند خطر سکته، نارسایی قلبی و مشکلات عروقی دیگر را افزایش دهد. تا کنون باور عمومی و توصیه پزشکان این بود که افراد مبتلا به این وضعیت باید از مصرف قهوه و سایر نوشیدنیهای کافئیندار خودداری کنند، زیرا کافئین ممکن است ضربان قلب را تحریک کند. اما مطالعه جدیدی در آمریکا نشان میدهد که مصرف متعادل قهوه ممکن است اثر محافظتی داشته باشد و خطر بازگشت ضربان نامنظم قلب را کاهش دهد.
بررسی تأثیر قهوه بر فیبریلاسیون دهلیزی
این تحقیق، با عنوان «آیا حذف قهوه از فیبریلاسیون جلوگیری میکند؟» (Decaf)، شامل ۲۰۰ بیمار مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی پایدار بود. هدف پژوهش بررسی تأثیر مصرف قهوه بر احتمال عود ضربان قلب نامنظم بود.
نتایج نشان داد افرادی که اجازه داشتند روزانه حداقل یک فنجان قهوه مصرف کنند، ۴۷٪ احتمال داشت دچار عود بیماری شوند، در حالی که این رقم در گروهی که قهوه مصرف نکردند به ۶۴٪ رسید. به عبارت دیگر، مصرف متعادل قهوه با کاهش قابل توجهی در ریسک بازگشت فیبریلاسیون همراه بود.
این یافتهها در مجله معتبر JAMA منتشر شده و در کنفرانس انجمن قلب آمریکا در نیواورلئان نیز ارائه شدند.
روش شناسی پژوهش
این مطالعه شش ماه طول کشید و شامل بزرگسالان مسن از آمریکا، کانادا و استرالیا بود که در پنج سال گذشته بهطور منظم قهوه مصرف کرده بودند. شرکتکنندگان بهطور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند:
- گروهی که مصرف کافئین را کاهش دادند.
- گروهی که حداقل یک فنجان قهوه در روز نوشیدند.
میزان مصرف قهوه هر فرد در جلسات دورهای بهصورت ویدیویی بررسی و ثبت شد. برای تشخیص عود ضربان قلب نامنظم، محققان از ابزارهایی مانند الکتروکاردیوگرامهای مطبی و مانیتورهای پوشیدنی استفاده کردند.
نتایج نشان داد که مصرفکنندگان قهوه ۱۷٪ کمتر احتمال داشت در طول مطالعه دچار بازگشت ضربان نامنظم شوند و مدت زمان بیشتری طول کشید تا اولین اپیزود فیبریلاسیون رخ دهد.
تفسیر یافته ها توسط متخصصان
گرگوری مارکوس، متخصص قلب و استاد پزشکی دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو، گفت: «این مطالعه نشان میدهد قهوه کافئیندار میتواند نقش محافظتی در پیشگیری از فیبریلاسیون دهلیزی داشته باشد.»
با این حال، محققان و متخصصان تاکید کردند که محدودیتهایی در مطالعه وجود دارد، از جمله:
- اثرات کافئین ناشی از نوشیدنیهای دیگر به جز قهوه.
- عدم پیگیری تغییرات در عادات غذایی یا فعالیت بدنی شرکتکنندگان.
جوهانا کانترِراس، متخصص قلب در بیمارستان Mount Sinai Fuster نیویورک، افزود: «مصرف متعادل قهوه برای افراد مبتلا به A-fib معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند، اما این به معنای اثبات اثر محافظتی نیست.»
پیامدهای بالینی و کاربردی
این مطالعه میتواند نگرش پزشکان و بیماران نسبت به قهوه را تغییر دهد. مصرف متعادل قهوه ممکن است محدودیتهای گذشته برای افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی را کاهش دهد و اجازه دهد آنها از مزایای مصرف قهوه، مانند بهبود هوشیاری و کاهش خطر برخی بیماریها، بهرهمند شوند.
با این حال، متخصصان توصیه میکنند که بیماران هنوز باید مصرف قهوه را با پزشک خود هماهنگ کنند، به ویژه اگر مشکلات دیگری مانند فشار خون بالا یا سایر بیماریهای قلبی داشته باشند.
نتیجه گیری
مطالعه نشان میدهد که مصرف روزانه یک فنجان قهوه در افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی ممکن است ریسک عود ضربان قلب نامنظم را کاهش دهد و این باور رایج که قهوه باید بهطور کامل کنار گذاشته شود، مورد بازبینی قرار گیرد. با این حال، تحقیقات بیشتری لازم است تا اثرات طولانیمدت و مکانیسمهای دقیق محافظتی قهوه در قلب بهطور کامل مشخص شود.
بهطور خلاصه، برای بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی، مصرف متعادل قهوه به نظر میرسد بیخطر باشد و حتی ممکن است مزایای محافظتی قلبی داشته باشد، اما همچنان توصیه به نظارت پزشکی و توجه به سایر عوامل سلامت قلب ضروری است.
