یکی از اندامهای حیاتی بدن که سلامت آن رابطه مستقیمی با توانایی ورزش کردن دارد، رباط صلیبی است. درصورت پارگی رباط صلیبی قدامی (ACL) ورزشکاران قادر نخواهند بود فعالیتهای ورزشی خود را انجام دهند.
در این شرایط، عمل جراحی بازسازی رباط صلیبی بهعنوان یک راهکار پزشکی بسیار موثر مطرح میشود؛ منتهی در اینجا سوال مطرح میشود که آیا میتوان پس از جراحی بازسازی رباط صلیبی همانند گذشته به فعالیتهای ورزشی ادامه داد یا خیر. در یک کلام بله، امکان ورزش کردن وجود دارد اما شرط و شروطهایی درمیان است! بر اساس آمار حدود 80 تا 90 درصد ورزشکاران پس از جراحی میتوانند به فعالیتهای خود ادامه دهند. معیارهای متعددی در این زمینه بسیار نقش تعیینکنندهای ایفا میکنند که در ادامه بهطور مفصل شرح خواهیم داد.
عوامل تعیینکننده بازگشت به فعالیتهای ورزشی پس از جراحی
رباط صلیبی یک اندام بهشدت حساس است که نقش اساسی در حفظ ثبات زانو دارد. این رباط در صورت بروز هرگونه ضعف یا اختلال در عملکرد، میتواند انجام فعالیتهای ورزشی را تحت شعاع قرار دهد. چراکه تعادل حرکات به سلامت این بخش از بدن وابسته است. از طرفی هم جراحی بازسازی رباط صلیبی یکی از جراحیهای دشوار و پیچیده حوزه درمانی ارتوپدی محسوب میشود. بههمین دلیل برگشتن ورزشکاران به سطح حرفهای (سطح ورزشی قبل از آسیب)، به همین راحتیها هم نیست! معیارهایی از قبیل کیفیت جراحی و انجام منظم و اصولی تمرینهای فیزیوتراپی و توانبخشی بعد از عمل میتوانند تعیینکننده باشند. در ادامه برخی از معیارهای کلیدی را لیست کردیم:
- کیفیت جراحی
- انجام منظم و اصولی فیزیوتراپی
- زمان کافی برای ترمیم (بهطور معمول ۶ تا ۹ ماه، گاهی بیشتر)
- میزان قدرت عضلات ران و همسترینگ ورزشکار (کم ، متوسط یا زیاد)
- نوع ورزش (بازگشت تدریجی به پیاده روی و دویدن از فوتبال یا بسکتبال معقولانه تر است)
چه زمانی برگشتن به فعالیتهای ورزشی ممکن نیست؟
همانطور که میدانید رسیدن به سطح عملکرد قبل از آسیب نیازمند صبر، توانبخشی اصولی و آمادگی جسمی و روانی کامل است. در این مسیر، برخی از ورزشکاران با بنبست مواجه میشوند. یعنی برگشتن به فعالیتهای ورزشی برایشان دشوار است. در ادامه برخی از شرایطی که موجب این قضیه میشوند را توضیح دادیم:
- نامنظم بودن تمرینهای فیزیوتراپی: یکی از شرایطی که بازگشت به فعالیتهای ورزشی پس از جراحی بازسازی رباط صلیبی را دشوار میکند، جدی نگرفتن تمرینهای فیزیوتراپی است. در این حالت بسیاری از افراد بهجای بهدست آوردن بهبودی، برعکس در همان حالت آسیبدیدگی باقی میمانند.
- بازگشت زودهنگام به ورزش سنگین: برخی از افراد پیش از آنکه بهطور کامل و طبق نظر پزشک بهبودی کامل خود را کسب کنند، روی به ورزش سنگین میآورند؛ و این امر اتفاقی بیش از بدتر شدن وضعیت در پی نخواهد داشت.
- ضعف عضلانی و عدم تعادل در عضلات اطراف زانو: گاهی اوقات نیز ممکن است عضلات چهارسر ران، همسترینگ و عضلات تثبیتکننده زانو همچنان قدرت کافی برای تحمل فشارهای ورزشی را کسب نکرده باشند. در این حالت فعالیتهای ورزشی با محدودیت یا عدم موفقیت همراه میشود.
خطرات و محدودیتهای بعد از بازگشت به ورزش
پس از جراحی بازسازی رباط صلیبی و برگشتن به فعالیتهای ورزشی همانند گذشته، همچنان نیز خطرها و محدودیتهایی ورزشکاران را تهدید میکند. در واقع پس از جراحی، مراقبتهای ورزشی باید بیش از پیش باشد. خطرهایی مانند پارگی مجدد رباط صلیبی بازسازیشده، آسیب به رباط صلیبی زانوی مقابل، آسیب به منیسک زانو، درد و التهاب مزمن زانو، کاهش دامنه حرکتی زانو و بیثباتی زانو و … بعد از بازگشت به ورزش وجود دارند. بنابراین هرگونه اقدام ورزشی باید با نظر پزشک صورت پذیرد و تمرینها نیز زیر نظر مربی باتجربه انجام شوند.
چه زمانی میتوان دوباره ورزش کرد؟
انجام مجدد فعالیتهای ورزشی پس از جراحی بازسازی رباط صلیبی، امری تدریجی و نیازمند صبر و زمان است. ابتدا باید بتوانید توانایی فعالیتهای روزمره عادی خود را بهدست آورید و سپس به سراغ ورزش حرفهای بروید. در این راستا، نظر پزشک معالج بیش از هرچیز دیگری حائز اهمیت است. در هفتههای ابتدایی بهطورمعمول تمرکز پزشک بر روی کاهش درد و التهاب، بازیابی دامنه حرکتی زانو و تقویت عضلات اطراف مفصل خواهد بود. با طی شدن این فرآیند، بهتدریج میتوانید فعالیتهایی نظیر پیادهروی سبک و طولانی را آغاز کنید.
رفته رفته با گذشت حدود 3 تا 4 ماه که قدرت قابل قبولی کسب کردند، میتوان ورزش نیمه سنگین و بهدور از فشار زیاد را بهصورت کنترلشده و محدود از سر گرفت. در ادامه براساس نظر بسیاری از متخصصان، حدود 6 تا 9 ماه زمان نیاز است تا شرایط بهخوبی برای انجام فعالیتهای ورزشی سنگین و حرفهای فراهم شود.
این زمانبندیها بهطور میانگین مطرح هستند. برای ورزشکاران، بهخصوص در سنین مختلف و شرایط متفاوت، زمان بهبودی و بازگشت به ورزش میتواند متفاوت باشد. بنابراین موفقیتآمیز بودن جراحی و بهبود ظاهری زانو به معنی قدرت کافی برای انجام ورزش سنگین نیست!
توصیههای مهم برای ورزش کردن بعد از جراحی
با در نظر گرفتن نکتههای ذکرشده اعم از زمان بهبودی کامل و خطرات ورزش پس از جراحی، اگر فرض کنیم یک شخص بهبودی کامل خود را بهدست آورده و به فعالیتهای ورزشی خود بازگشته است، چه توصیههایی در این حالت برای ورزشکار مطرح میشود؟
- همیشه قبل و بعد از ورزش حرکات کششی و گرمکننده را انجام دهید.
- تقویت عضلات ران، همسترینگ و تمرینات تعادلی را فراموش نکنید.
- استفاده از بریس زانو (طبق نظر پزشک) در ورزشهای پرفشار یا چرخشی تاثیر مثبتی دارد.
- شدت، سرعت و مدت تمرینات را بهتدریج افزایش دهید.
- درد شدید، تورم یا خالی کردن زانو را جدی بگیرید.
- معاینات منظم برای بررسی سلامت زانو و عملکرد رباط صلیبی الزامی است.
آیا واقعاً عملکرد زانو مانند گذشته میشود؟
بله، عملکرد زانو پس از جراحی بازسازی رباط صلیبی به قدرت سابق خود بر میگردد. منتهی همانطور که تا به اینجای مقاله مطالعه کردید، معیارهای متعددی در این مسیر تاثیرگذار هستند. یکی از واجبترین و هوشمندانهترین اقدامها در راستای کسب بهبودی کامل وضعیت زانوی آسیبدیده، مراجعه به پزشک و جراح ارتوپدی معتبر و ماهر است. یکی از پزشکان معتبر در زمینه جراحی بازسازی رباط صلیبی، دکتر حسین رونقی هستند که سالها تجربه موفق در این زمینه دارند.
دکتر رونقی بسیار خوشنام بوده و در کار خود چیرهدست و حرفهای هستند. بنابراین اگر میخواهید پارگی رباط صلیبی خودتان یا عزیزانتان را بهگونهای درمان کنید که پس از بهبودی فعالیتهای ورزشی از سر گرفته شود، در انتخاب دکتر حسین رونقی شک نداشته باشید
همچنین میتوانید با مراجعه به آدرس اینترنی /https://dr-ronaghi.com یا جستجوری کلمه دکتر رونقی جراح ارتوپد ، وارد وبسایت رسمی ایشان شوید و یک نوبت ویزیت آنلاین یا حضوی رزرو کنید و مشکلات و ناهنجاریهای ارتوپدی خودتان را با ایشان در میان بگذارید. از توجه زیبای شما عزیزان برای مطالعه این مقاله سپاسگذاریم.
