استروئیدهای آنابولیک از موادی هستند که برخی ورزشکاران برای افزایش حجم عضلات، قدرت بدنی و بهبود عملکرد ورزشی از آنها استفاده می کنند. با این حال، افزایش حجم عضلات تنها پیامد مصرف این مواد نیست و قلب نیز ممکن است در طولانی مدت تحت تاثیر قرار بگیرد. یک مطالعه جدید نشان می دهد که مصرف مداوم استروئیدهای آنابولیک با ضخیم شدن عضله قلب، اختلال در عملکرد آن و کاهش توانایی پمپاژ خون همراه است. در عین حال، یافته های پژوهش نشان می دهند که توقف مصرف این مواد ممکن است به بهبود بخشی از آسیب های قلبی کمک کند.
استروئیدهای آنابولیک چگونه به قلب آسیب می زنند؟
استروئیدهای آنابولیک مواد مصنوعی مشابه هورمون تستوسترون هستند که بر رشد بافت عضلانی تاثیر می گذارند. برخی بدنسازان از این مواد برای افزایش سریع تر حجم عضلات استفاده می کنند، اما مصرف آنها می تواند بر بخش های مختلف بدن، از جمله دستگاه قلبی عروقی، اثر بگذارد.
یکی از تغییراتی که در پژوهش جدید مشاهده شد، ضخیم شدن دیواره بطن چپ قلب بود. بطن چپ بخشی از قلب است که خون را به گردش عمومی بدن پمپ می کند. ضخیم شدن بیش از حد عضله این بخش می تواند پر شدن قلب از خون و انقباض موثر آن را دشوارتر کند.
اختلال در عملکرد بطن چپ ممکن است توانایی قلب برای تامین نیازهای بدن را کاهش دهد. همچنین مصرف استروئیدهای آنابولیک با مشکلاتی مانند افزایش فشار خون و افزایش خطر بیماری های قلبی عروقی ارتباط دارد. با این حال، میزان خطر برای هر فرد به عواملی مانند مدت مصرف، مقدار مصرف و وضعیت سلامت او بستگی دارد.
مطالعه جدید درباره قلب بدنسازان چه چیزی نشان داد؟
پژوهشگران برای بررسی اثرات طولانی مدت استروئیدهای آنابولیک، گروهی از وزنه برداران مرد را که در مطالعه ای بین سال های ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ شرکت کرده بودند، دوباره ارزیابی کردند. در مطالعه اولیه، ۷۰ نفر از شرکت کنندگان از استروئیدهای آنابولیک استفاده می کردند و ۳۵ نفر سابقه مصرف این مواد را نداشتند.
محققان در بررسی مجدد، وضعیت قلب افرادی را که مصرف را ادامه داده بودند با کسانی که مصرف را متوقف کرده بودند و گروهی که هرگز از این مواد استفاده نکرده بودند، مقایسه کردند. هدف این بود که مشخص شود ادامه مصرف یا قطع آن چه ارتباطی با ضخامت عضله قلب و عملکرد بطن چپ دارد.
نتایج نشان داد مردانی که همچنان استروئید مصرف می کردند، دیواره ضخیم تری در بطن چپ داشتند و عملکرد پمپاژ قلب آنها نیز ضعیف تر بود. پژوهشگران همچنین گزارش کردند که ادامه مصرف، حتی در دوزهای پایین تر، با تغییرات پایدار در عضله قلب و اختلال در انقباض و استراحت آن همراه بوده است.
مصرف مداوم استروئید چه تاثیری بر عملکرد قلب دارد؟
قلب برای پمپاژ موثر خون باید بتواند به اندازه کافی منقبض شود و پس از هر انقباض نیز به خوبی استراحت کند تا دوباره از خون پر شود. ضخیم شدن غیرطبیعی عضله قلب ممکن است هر دو عملکرد را مختل کند و در نتیجه، خون رسانی به اندام ها با مشکل مواجه شود.
به گفته دکتر ویبکه آلماس، پژوهشگر و مشاور ارشد بیمارستان دانشگاهی اسلو در نروژ، در میان افرادی که مصرف استروئید را ادامه داده بودند، عملکرد قلب در برخی شاخص های اندازه گیری شده تا ۱۷ درصد کاهش یافته بود. این یافته نشان می دهد که مصرف طولانی مدت این مواد ممکن است فراتر از تغییرات ظاهری بدن، ساختار و عملکرد قلب را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
با این حال، برای تفسیر دقیق این ارقام باید به روش اندازه گیری، ویژگی های شرکت کنندگان و نوع شاخص مورد بررسی توجه کرد. نتایج یک مطالعه به تنهایی مشخص نمی کند که تمام مصرف کنندگان استروئید با شدت یکسانی از آسیب قلبی مواجه خواهند شد.
آیا آسیب قلبی ناشی از استروئید قابل برگشت است؟
یکی از یافته های امیدوارکننده پژوهش، بهبود وضعیت قلب در مردانی بود که مصرف استروئیدهای آنابولیک را کنار گذاشته بودند. این افراد کاهش قابل توجهی در ضخامت عضله قلب نشان دادند و میزان خون پمپاژ شده توسط قلب آنها نیز حدود ۱۳ درصد بهبود یافت.
پژوهشگران گزارش کردند که توانایی پمپاژ قلب در گروهی که مصرف را متوقف کرده بودند، به ۵۴ درصد رسیده بود. این مقدار به رقم ۶۰ درصد گزارش شده در مردانی که هرگز از استروئید استفاده نکرده بودند، نزدیک تر بود.
این نتایج نشان می دهند که بخشی از تغییرات قلبی مرتبط با مصرف استروئید ممکن است پس از قطع مصرف بهبود پیدا کند. با این حال، نباید این یافته را به معنای برگشت پذیری کامل تمام آسیب ها دانست. میزان بهبود به شرایط هر فرد و شدت تغییرات ایجاد شده بستگی دارد و برای مشخص شدن وضعیت قلب، ارزیابی پزشکی ضروری است.
علائم هشداردهنده آسیب قلبی در بدنسازان چیست؟
آسیب قلبی همیشه در مراحل اولیه با علائم واضح همراه نیست. به همین دلیل، افرادی که از استروئیدهای آنابولیک استفاده می کنند، نباید صرفا بر اساس توانایی ورزشی یا ظاهر بدنی خود درباره سلامت قلبشان قضاوت کنند.
برخی از نشانه هایی که نیازمند توجه پزشکی هستند عبارت اند از:
- تنگی نفس هنگام فعالیت یا در حالت استراحت
- درد یا احساس فشار در قفسه سینه
- تپش قلب غیرعادی یا مکرر
- کاهش غیرمعمول توان ورزشی و خستگی زودرس
- تورم پاها یا مچ پا
- سرگیجه شدید یا غش کردن
درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید یا غش ناگهانی می تواند نشانه یک وضعیت اورژانسی باشد و نیاز به دریافت فوری کمک پزشکی دارد. در صورت بروز این علائم، نباید مراجعه به اورژانس را به تعویق انداخت.
جمع بندی
مطالعه جدید نشان می دهد که مصرف مداوم استروئیدهای آنابولیک در بدنسازان مرد با ضخیم شدن عضله بطن چپ و کاهش عملکرد پمپاژ قلب ارتباط دارد. در مقابل، افرادی که مصرف این مواد را متوقف کرده بودند، بهبودهایی در ضخامت عضله قلب و عملکرد آن نشان دادند. کنترل فشار خون نیز با نتایج بهتری همراه بود، اما نمی تواند تمام خطرات مصرف استروئید را خنثی کند. پیام اصلی این پژوهش آن است که افزایش حجم عضلات نباید به قیمت سلامت قلب تمام شود. افرادی که استروئید مصرف می کنند یا سابقه مصرف دارند، بهتر است برای ارزیابی وضعیت قلب و بررسی فشار خون با پزشک مشورت کنند و برای قطع مصرف و مدیریت پیامدهای احتمالی آن از راهنمایی تخصصی بهره بگیرند.
