با وجود پیشرفتهای اجتماعی و ارتباطات دیجیتال، بسیاری از بزرگسالان جوان هنوز با احساس تنهایی روبهرو هستند. مطالعهای که دادههای حاصل از دو نظرسنجی ملی ایالات متحده را تحلیل کرده، نشان داد که بزرگسالان جوان، حتی با داشتن شبکههای گسترده دوستان، گاهی احساس جدایی و فقدان ارتباط عمیق میکنند. این پدیده، ناشی از تغییرات سریع زندگی، جابهجاییهای اجتماعی و فشارهای محیطی است که میتواند رفاه اجتماعی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
این مطالعه در نشریه PLOS One منتشر شد و تأکید داشت که رفاه اجتماعی و وضعیت نامطلوب اجتماعی، دو مقوله متفاوت اما مرتبط با سلامت روان و کیفیت زندگی هستند. رفاه اجتماعی شامل احساس تعلق، ارزشمندی، حمایت اجتماعی و توانایی عملکرد مؤثر در جامعه است. وضعیت نامطلوب اجتماعی، از سوی دیگر، انزوای اجتماعی، تنهایی، حاشیهنشینی و تعارضات مزمن را در بر میگیرد و میتواند تأثیرات منفی بر سلامت جسمی و روانی داشته باشد.
رفاه اجتماعی چیست و چگونه اندازه گیری می شود؟
رفاه اجتماعی فراتر از تعداد دوستان یا تعاملات سطحی است. این مفهوم شامل احساس پذیرش، ارزشمندی و ارتباط واقعی با دیگران، همراه با فرصتهایی برای مشارکت اجتماعی معنادار است. شاخصهای رفاه اجتماعی معمولاً شامل اعتماد، تعامل متقابل، انسجام اجتماعی و دسترسی به شبکههای حمایتی میشود.
در این مطالعه، رفاه اجتماعی با استفاده از شاخصهایی مانند اتصال اجتماعی، همراهی، حمایت اجتماعی ادراکشده و تعداد دوستان اندازهگیری شد. شرکتکنندگان تعداد دوستان خود را نام بردند و سپس درباره کیفیت این روابط پاسخ دادند. نتایج نشان داد که افرادی با سطح بالای رفاه اجتماعی، کمتر استرس ادراکشده داشتند و روابط معنادارتری تجربه میکردند.
وضعیت نامطلوب اجتماعی و پیامدهای آن
وضعیت نامطلوب اجتماعی به شرایط و تجربیاتی اشاره دارد که عملکرد اجتماعی سالم و ارتباطات فردی را مختل میکنند. این وضعیت شامل انزوای اجتماعی، تنهایی، تبعیض، تعارضات مزمن و حاشیهنشینی است. عوامل ساختاری مانند فقر، نابرابری و کاهش اعتماد اجتماعی میتوانند این وضعیت را تشدید کنند.
افرادی که وضعیت نامطلوب اجتماعی بالاتری دارند، ممکن است روابط دوستانه کمتر و کیفیت پایینتری در تعاملات اجتماعی خود تجربه کنند. همچنین این افراد احتمال بیشتری دارند که ارتباط خود با دوستان یا نزدیکان را از دست بدهند. در سطح روانی، این وضعیت میتواند تابآوری فردی را کاهش دهد و فرد را در معرض استرس و بیماریهای روانی و جسمی قرار دهد.
سن و تغییرات اجتماعی
مطالعه نشان داد که بزرگسالان جوان بیشترین سطح وضعیت نامطلوب اجتماعی را گزارش کردند، در حالی که بزرگسالان مسن کمتر از این مشکلات رنج میبردند. از سوی دیگر، شاخصهای رفاه اجتماعی در میان بزرگسالان جوان و مسن بالاتر و در میان بزرگسالان میانسال پایینتر بود.
تعداد دوستان نیز با سن تغییر میکند؛ بزرگسالان نوظهور بیشترین تعداد دوستان را دارند، این تعداد در اواخر دهه بیست کاهش مییابد، در میانسالی به کمترین میزان خود میرسد و در سنین بالاتر به تدریج دوباره افزایش پیدا میکند. این الگو نشان میدهد که فقدان ثبات و روال روابط اجتماعی، عامل مهمی در احساس تنهایی بزرگسالان جوان است، حتی زمانی که شبکه دوستانی گسترده دارند.
داده های پژوهش
پژوهشگران دادههای دو گروه از بزرگسالان آمریکایی را که توسط مؤسسه تحقیقات دانشگاه سینا جمعآوری شده بود، بررسی کردند. گروه اول شامل ۲۰۳۴ شرکتکننده و گروه دوم شامل ۲۲۴۳ نفر بود. برای تکمیل نمونهها، دانشجویان بالای ۱۸ سال نیز در تحلیلها وارد شدند و مجموعاً دادههای ۴۸۱۲ نفر بررسی شد.
میانگین سنی شرکتکنندگان حدود ۴۴ سال بود و ۵۷٪ آنها زن و ۸۸٪ دگرجنسگرا بودند. از نظر وضعیت تأهل، ۳۱٪ مجرد و ۴۴٪ ازدواج کرده یا با هم زندگی میکردند. تحلیلها نشان داد که بزرگسالان جوان با وجود شبکههای دوستان گسترده، گاهی فاقد ثبات و عمق در روابط اجتماعی هستند و این موضوع میتواند رفاه اجتماعی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
یافته های کلیدی
- تضاد میان تعداد دوستان و کیفیت روابط: داشتن تعداد زیاد دوستان تضمینی برای رفاه اجتماعی نیست. کیفیت و ثبات روابط برای کاهش احساس تنهایی اهمیت دارد.
- تغییرات دورهای در روابط اجتماعی: تعداد دوستان در جوانی نوظهور بالاتر است، در میانسالی کاهش مییابد و در پیری مجدداً افزایش مییابد. این نشاندهنده تغییرات طبیعی در شبکههای اجتماعی با سن است.
- تأثیر وضعیت نامطلوب اجتماعی بر رفاه: افراد با وضعیت نامطلوب اجتماعی بالاتر، احتمال کمتری دارد که از حمایت اجتماعی واقعی برخوردار باشند و بیشتر احساس تنهایی میکنند.
- اهمیت ثبات و روال در روابط: فقدان ثبات و نظم در ارتباطات، حتی در حضور دوستان زیاد، عامل مهم احساس انزوا در بزرگسالان جوان است.
پیامدهای علمی و اجتماعی
این مطالعه نشان میدهد که احساس تنهایی در بزرگسالان جوان، الزاماً به معنای فقدان دوستان یا روابط نیست، بلکه بیشتر نتیجه تغییرات سریع زندگی، بیثباتی در روابط و فقدان تعاملات معنادار است. چنین نتایجی میتواند برای روانشناسان، متخصصان رفاه اجتماعی و سیاستگذاران اجتماعی اهمیت زیادی داشته باشد، زیرا برنامههای حمایتی باید بر ایجاد ثبات و کیفیت در روابط اجتماعی تمرکز کنند، نه تنها افزایش تعداد ارتباطات.
محدودیت های مطالعه
مطالعه حاضر یک تحقیق مقطعی بود، به این معنا که افراد در سنین مختلف بررسی شدند، نه همان افراد در طول زمان. بنابراین مشخص نیست که یافتهها ناشی از تغییرات مرتبط با سن است یا تفاوتهای بین نسلها. با این حال، نتایج میتواند به درک بهتر وضعیت اجتماعی بزرگسالان جوان و نیازهای خاص آنها کمک کند.
نتیجه گیری
نتایج این پژوهش نشان میدهد که احساس تنهایی در بزرگسالان جوان، حتی در حضور شبکههای دوستان گسترده، یک پدیده شایع است. رفاه اجتماعی نه تنها با تعداد دوستان، بلکه با کیفیت و ثبات روابط مرتبط است. سیاستها و برنامههای اجتماعی باید بر ایجاد حمایت، پیوستگی و ثبات در روابط تمرکز کنند تا تابآوری و کیفیت زندگی بزرگسالان جوان افزایش یابد.
مطالعه حاضر با عنوان «تنهایی و اتصال در بزرگسالی نوظهور: دوگانگی اجتماعی در دوران تغییرات» توسط جفری اِی. هال، ناتالی پنینگتون و آماندا جِی. هولمستروم تألیف شده و دیدگاه جدیدی درباره پیچیدگیهای رفاه اجتماعی و تنهایی در دوران جوانی ارائه میدهد.


